Je hebt net gegeten en een uur later sta je alweer voor de kast. Dat ligt zelden aan je wilskracht. Sommige voeding vult gewoon veel beter dan andere, en dat verschil is groter dan de meeste mensen denken.
In een bekend onderzoek scoorde gekookte aardappel bijna zeven keer zo hoog op verzadiging als een croissant, bij precies dezelfde hoeveelheid calorieën [1]. Hieronder lees je wat dat verschil bepaalt, welke voedingsmiddelen echt vullen en waarom je soms honger blijft houden. Ook komt aan bod wanneer je daar beter met de huisarts over kunt praten.

Wat vult het meest?
Eten met veel eiwit, veel vezels en veel water vult het best. In de praktijk gaat het om deze voedingsmiddelen:
- Gekookte aardappelen
- Witvis, zoals kabeljauw
- Havermout
- Fruit, vooral appels en sinaasappels
- Eieren
- Peulvruchten, zoals linzen en bonen
- Magere kwark
De eerste vier scoorden het hoogst in het bekendste verzadigingsonderzoek [1]. Eieren, peulvruchten en kwark vullen vooral door hun eiwit en vezels. Aardappel op één verrast veel mensen. Hieronder zie je waarom het klopt.
Wat is verzadiging precies?
Honger is het signaal dat je lichaam energie wil. Verzadiging is het tegenovergestelde: het gevoel dat je genoeg hebt, tijdens en na het eten.
Dat gevoel komt niet alleen uit een volle maag. Je maag rekt uit, je darmen maken hormonen aan die je hersenen laten weten dat er voedsel binnenkomt, en het hongerhormoon ghreline zakt. Eiwit vult bij dezelfde hoeveelheid calorieën doorgaans meer dan koolhydraten of vet [2].
Twee mensen kunnen dus dezelfde 500 kcal eten en zich daarna heel anders voelen. Wat je eet bepaalt een groot deel van dat verschil, en hoe snel je het eet ook.
De verzadigingsindex
In 1995 testten onderzoekers van de University of Sydney 38 voedingsmiddelen. Deelnemers kregen telkens een portie van 240 kcal. Daarna werd twee uur lang bijgehouden hoe verzadigd ze zich voelden, en vervolgens mochten ze vrij eten [1].
Wit brood was de maatstaf met 100 punten. Een hogere score betekent dat een product meer verzadigde dan wit brood, een lagere score minder.
| Voedingsmiddel | Score |
| Aardappelen, gekookt | 323 |
| Vis | 225 |
| Havermout | 209 |
| Sinaasappels | 202 |
| Appels | 197 |
| Volkorenpasta | 188 |
| Rundvlees | 176 |
| Gebakken bonen in tomatensaus | 168 |
| Druiven | 162 |
| Volkorenbrood | 157 |
| Eieren | 150 |
| Witte rijst | 138 |
| Wit brood (maatstaf) | 100 |
| Chips | 91 |
| Pinda’s | 84 |
| Donuts | 68 |
| Cake | 65 |
| Croissants | 47 |
Een paar dingen vallen op:
- Aardappel scoort bijna zeven keer zo hoog als een croissant (323 tegen 47)
- Eiwitrijke producten als vis, rundvlees en ei staan hoog
- Producten met veel water of vezels, zoals fruit en havermout, doen het ook goed
- Verwerking maakt verschil: volkorenpasta scoorde 188, witte pasta 119
- Vet en suiker staan onderaan: croissant, cake en donuts
Waar de index tekortschiet
- Elke portie bevatte 240 kcal. Dat is ruim 300 gram gekookte aardappel (75 kcal per 100 gram), maar slechts zo’n 60 gram croissant
- Het zijn losse producten. In een echte maaltijd combineer je ze
- Het onderzoek is uit 1995 en werd in een laboratorium gedaan, deels met scorelijsten waarop deelnemers hun eigen gevoel invulden
Zie de scores dus als richting, niet als wet. Het beeld dat eiwit, vezels en water vullen en vet en suiker weinig, is sindsdien wel steeds terug te vinden.
Wat maakt eten vullend?
Vijf factoren verklaren het grootste deel van het verschil.
Eiwit
Eiwit is de sterkste verzadiger van de drie macronutriënten [2]. Je lichaam doet er langer over om het te verwerken en het beïnvloedt de hormonen die je eetlust sturen.
Een ei levert zo’n 6 gram eiwit, 100 gram magere kwark 10 gram en 100 gram gegaarde witvis ongeveer 20 gram. Staat er bij elke maaltijd een eiwitbron op je bord? Dan heb je de grootste stap al gezet.
Vezels
Vezels zitten in volkoren producten, peulvruchten, groente en fruit. Een systematische review van gerandomiseerde studies liet zien dat het effect op eetlust afhangt van het type vezel. Vooral vezels die in je darm een dikke gel vormen, zoals bètaglucaan uit haver, lijken eetlust en inname te verlagen [3]. Niet elke vezel doet dat.
Het Voedingscentrum adviseert volwassenen van 18 tot 49 jaar minstens 24 gram vezels per dag voor vrouwen en 30 gram voor mannen. Veel Nederlanders halen dat niet [4].
Water en volume
Voedingsmiddelen verschillen enorm in energiedichtheid: het aantal calorieën per gram. Honderd gram komkommer levert ongeveer 12 kcal, honderd gram chips ruim 500.
Mensen eten vaak ongeveer dezelfde hoeveelheid voedsel, ongeacht de calorieën, zo beschrijft Rolls in een overzichtsartikel. Kies je eten met veel water en weinig energie per gram, dan krijg je automatisch minder calorieën binnen [5].
Water drinken voor de maaltijd kan een klein extraatje zijn. In een studie bij middelbare en oudere volwassenen op een caloriearm dieet verloren mensen die voor elke maaltijd een halve liter water dronken ongeveer 2 kg meer in twaalf weken [6]. Het was een kleine studie, dus zie het als bonus en niet als oplossing.
Vet
Vet vertraagt de spijsvertering, maar levert 9 kcal per gram tegenover 4 bij eiwit en koolhydraten. Per calorie vult het daardoor minder dan je zou verwachten. In de index staan croissant, cake en pinda’s niet voor niets onderaan [1].
Verwerking en eetsnelheid
In een proef in het Amerikaanse NIH Clinical Center aten 20 volwassenen twee weken lang ultrabewerkt voedsel en twee weken onbewerkt voedsel, in beide periodes zoveel ze wilden. Op het ultrabewerkte dieet namen ze gemiddeld 508 kcal per dag meer binnen en kwamen ze 0,9 kg aan. Op het onbewerkte dieet raakten ze 0,9 kg kwijt [7]. De groep was klein en de studie kort, maar de omstandigheden waren streng gecontroleerd.
Ook je tempo telt. Een meta-analyse van studies naar eetsnelheid liet zien dat langzamer eten meestal leidt tot minder energie-inname tijdens de maaltijd [8].
Vullende voedingsmiddelen op een rij
Deze tabel zet de bekendste vullers naast elkaar. Let op de kolom met kcal: een lage waarde per 100 gram betekent veel volume voor weinig calorieën.
| Voedingsmiddel (per 100 g) | kcal | Eiwit | Vezels |
| Aardappel, gekookt | 75 | 2 g | 1,5 g |
| Witvis (kabeljauw), gegaard | 90 | 20 g | 0 g |
| Ei, gekookt | 140 | 12 g | 0 g |
| Magere kwark | 57 | 10 g | 0 g |
| Kipfilet, gegaard | 155 | 30 g | 0 g |
| Linzen, gekookt | 115 | 9 g | 8 g |
| Kidneybonen, gekookt | 120 | 8 g | 6 g |
| Havermout, droog | 370 | 13 g | 10 g |
| Volkorenbrood | 235 | 9 g | 6 g |
| Appel | 50 | 0,3 g | 2 g |
| Sinaasappel | 45 | 1 g | 2 g |
| Broccoli, gekookt | 30 | 3 g | 3 g |
| Komkommer | 12 | 0,7 g | 0,6 g |
Dit zijn afgeronde gemiddelden, merken en bereidingswijzen verschillen. Havermout staat droog in de tabel. Gekookt tot pap blijft er door het water of de melk zo’n 50 tot 80 kcal per 100 gram over.
Veel eten voor weinig calorieën
Volume is je beste vriend als je minder wilt eten zonder honger te lijden. Een paar praktische keuzes:
- Vul de helft van je bord met groente
- Kies gekookte aardappel in plaats van frietjes of chips
- Eet havermout als pap in plaats van als muesli
- Kies hele vruchten in plaats van sap
- Maak van kwark met fruit je tussendoortje
Over hele vruchten nog dit. In een proef kregen mensen voor een maaltijd een hele appel, appelmoes of appelsap, steeds met dezelfde hoeveelheid calorieën. Na de hele appel aten ze het minst van de maaltijd erna [9].
Drinken of eten?
Calorieën uit drinken vullen doorgaans minder dan calorieën uit vast eten. In een proef van vier weken kregen 15 mensen dagelijks 450 kcal extra, eerst als jelly beans en later als frisdrank. Bij de jelly beans gingen ze vanzelf minder eten. Bij de frisdrank niet: hun totale inname steeg met alle extra calorieën en alleen in die periode kwamen ze aan [10].
Betekent dat dat elke shake of smoothie niets voorstelt? Nee. De dikte speelt mee. In een Nederlandse studie met melkproducten van gelijke smaak, samenstelling en energiedichtheid aten mensen 14 procent meer van de vloeibare variant dan van een halfvloeibare, en 30 procent meer dan van een halfvaste [11].
Een dikke, eiwitrijke shake vult dus beter dan een dun drankje vol suiker. Voor elke shake afzonderlijk is dat niet bewezen, maar de richting is duidelijk. Bij maaltijdvervangers draait het daarom om de samenstelling en niet om het feit dat het een drankje is.
Waarom blijf je honger houden?
Honger na een maaltijd heeft meestal een oorzaak die je kunt aanpakken. De meest voorkomende:
- Te weinig eiwit. Een ontbijt van alleen brood met jam vult minder lang dan dezelfde calorieën met een eiwitbron erbij [2]
- Te weinig vezels. Veel Nederlanders halen de aanbeveling niet [4]
- Te snel eten. Langzamer eten verlaagt de inname [8]
- Veel vloeibare of bewerkte voeding. Frisdrank en sap vullen weinig [10] en sterk bewerkte producten laten je meer eten [7]
- Slecht slapen. In een meta-analyse van elf studies aten mensen na een korte nacht gemiddeld 385 kcal per dag meer, terwijl hun energieverbruik niet veranderde [12]
- Overdag te weinig eten. Wie het hele dag te weinig binnenkrijgt, merkt de trek vaak ’s avonds
- Stress of gewoonte. Niet elke trek is honger. Als je net gegeten hebt en toch naar snacks grijpt, kijk dan naar het moment: verveling, spanning, een vaste plek op de bank
Zo bouw je een vullende maaltijd
Een simpele opbouw werkt bijna altijd: een eiwitbron, een vezelrijke koolhydraatbron en veel groente of fruit voor het volume.
| Moment | Voorbeeld | Waarom het vult |
| Ontbijt | Havermoutpap met magere kwark en een appel | Eiwit, vezels en veel volume |
| Lunch | Volkorenbrood met ei, tomaat en komkommer, plus een kop soep | Eiwit, vezels en water |
| Avondeten | Gekookte aardappelen, gegaarde kabeljauw en broccoli | Aardappel en vis scoorden het hoogst in de index |
| Tussendoor | Magere kwark met fruit | Eiwit en volume |
Honger tussendoor
Voel je honger tussen twee maaltijden? Kies dan iets met eiwit of volume.
- Magere kwark met fruit
- Een gekookt ei
- Een appel of sinaasappel
- Een kop groentesoep
- Een handje ongezouten noten, maar houd het bij een handje, want ze zijn calorierijk
Wat vult juist niet?
Producten die veel energie in weinig volume stoppen, vaak met vet en suiker, vullen het minst. In de index staan croissant (47), cake (65), donuts (68) en chips (91) onderaan [1]. Lekker, maar je bent er zelden lang mee klaar. Hetzelfde geldt voor frisdrank en vruchtensap.
Weinig tijd om te koken?
Niet iedereen heeft zin of tijd om elke maaltijd te bereiden. Een maaltijdvervanger kan dan een goed alternatief zijn, zolang hij genoeg eiwit en vezels bevat en niet vooral uit suiker bestaat. Welke producten daar op dit moment het best aan voldoen, hebben we uitgezocht in onze test van de beste maaltijdvervangers. Kijk daarbij vooral naar de eiwitten per portie en de dikte van de shake.
Wanneer naar de huisarts?
Soms is honger meer dan een eetgewoonte. Maak een afspraak als je:
- al weken veel honger hebt ondanks gewone maaltijden
- veel dorst hebt en vaak moet plassen
- ongewild afvalt of aankomt
- trilt, zweet of duizelig wordt als je een maaltijd uitstelt
Een sterk hongergevoel kan samenhangen met onder meer diabetes of een overactieve schildklier. Dat stel je niet zelf vast, daar hoort een bloedtest bij.
Veelgestelde vragen
Wat eet je als je nergens zin in hebt?
Kies iets wat weinig moeite kost en toch eiwit bevat: kwark met fruit, een gekookt ei of een kop soep met bonen. Koud en klaar is beter dan niets eten en later met trek op de bank belanden.
Hoe lang duurt het voordat je je vol voelt?
Verzadigingssignalen komen niet meteen. Je maag en darmen hebben tijd nodig om door te geven dat er voedsel binnenkomt. Daarom werkt langzamer eten: je geeft die signalen de kans om aan te komen [8].
Is een vol gevoel hetzelfde als verzadigd zijn?
Niet helemaal. Een vol gevoel komt vooral van een gevulde maag. Verzadigd zijn betekent dat je eetlust is gestild, en dat hangt ook af van hormonen en wat je gegeten hebt. Een grote bak sla geeft snel een vol gevoel, maar vult vaak minder lang als er geen eiwit bij zit.
Helpt water drinken tegen honger?
Een beetje. Water voor de maaltijd gaf in een kleine studie wat extra gewichtsverlies [6]. Als vervanging van eten werkt het niet.
Helpen vezelsupplementen tegen honger?
Dat hangt af van het type vezel, en het effect is bescheiden [3]. Vezels uit voedsel zoals peulvruchten, groente en volkoren producten leveren naast vezels ook eiwit en volume.
Kort samengevat
- Eiwit, vezels en water zorgen voor de meeste verzadiging
- Aardappel, vis, havermout en fruit scoorden het hoogst in de verzadigingsindex
- Voeding met veel volume en weinig calorieën laat je meer eten voor minder energie
- Drinken vult doorgaans minder dan eten, en een dikke shake beter dan een dunne
- Slecht slapen en te snel eten laten je meer eten
- Blijf je weken honger houden zonder reden? Ga naar de huisarts
Artikel delen:
Thomas Meijer
Referenties
- Holt, S. H., Miller, J. C., Petocz, P., & Farmakalidis, E. (1995). A satiety index of common foods. European Journal of Clinical Nutrition, 49(9), 675–690. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7498104/
- Leidy, H. J., Clifton, P. M., Astrup, A., Wycherley, T. P., Westerterp-Plantenga, M. S., Luscombe-Marsh, N. D., Woods, S. C., & Mattes, R. D. (2015). The role of protein in weight loss and maintenance. The American Journal of Clinical Nutrition, 101(6), 1320S–1329S. https://doi.org/10.3945/ajcn.114.084038
- Wanders, A. J., van den Borne, J. J. G. C., de Graaf, C., et al. (2011). Effects of dietary fibre on subjective appetite, energy intake and body weight: a systematic review of randomized controlled trials. Obesity Reviews, 12(9), 724–739. https://doi.org/10.1111/j.1467-789x.2011.00895.x
- Voedingscentrum. Vezels. Geraadpleegd in oktober 2026. https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vezels.aspx
- Rolls, B. J. (2009). The relationship between dietary energy density and energy intake. Physiology & Behavior, 97(5), 609–615. https://doi.org/10.1016/j.physbeh.2009.03.011
- Dennis, E. A., Dengo, A. L., Comber, D. L., et al. (2010). Water consumption increases weight loss during a hypocaloric diet intervention in middle-aged and older adults. Obesity, 18(2), 300–307. https://doi.org/10.1038/oby.2009.235
- Hall, K. D., Ayuketah, A., Brychta, R., et al. (2019). Ultra-processed diets cause excess calorie intake and weight gain: an inpatient randomized controlled trial of ad libitum food intake. Cell Metabolism, 30(1), 67–77.e3. https://doi.org/10.1016/j.cmet.2019.05.008
- Robinson, E., Almiron-Roig, E., Rutters, F., et al. (2014). A systematic review and meta-analysis examining the effect of eating rate on energy intake and hunger. The American Journal of Clinical Nutrition, 100(1), 123–151. https://doi.org/10.3945/ajcn.113.081745
- Flood-Obbagy, J. E., & Rolls, B. J. (2009). The effect of fruit in different forms on energy intake and satiety at a meal. Appetite, 52(2), 416–422. https://doi.org/10.1016/j.appet.2008.12.001
- DiMeglio, D. P., & Mattes, R. D. (2000). Liquid versus solid carbohydrate: effects on food intake and body weight. International Journal of Obesity and Related Metabolic Disorders, 24(6), 794–800. https://doi.org/10.1038/sj.ijo.0801229
- Zijlstra, N., Mars, M., de Wijk, R. A., Westerterp-Plantenga, M. S., & de Graaf, C. (2008). The effect of viscosity on ad libitum food intake. International Journal of Obesity, 32, 676–683. https://doi.org/10.1038/sj.ijo.0803776
- Al Khatib, H. K., Harding, S. V., Darzi, J., & Pot, G. K. (2017). The effects of partial sleep deprivation on energy balance: a systematic review and meta-analysis. European Journal of Clinical Nutrition, 71(5), 614–624. https://doi.org/10.1038/ejcn.2016.201
Redactioneel proces
Onze artikelen worden geschreven en gecontroleerd volgens vaste redactionele richtlijnen. We werken alleen met auteurs die aantoonbare kennis hebben van voeding, supplementen of gezondheid. Alle inhoud wordt gebaseerd op betrouwbare bronnen en gecontroleerd door een tweede expert voordat publicatie plaatsvindt.
We volgen actuele wetenschappelijke inzichten en passen artikelen aan zodra er nieuwe informatie beschikbaar is. Zo zorgen we dat alle teksten op EiwitshakeStore correct, duidelijk en up-to-date blijven.
Lees hier meer over het redactioneel proces.
Heb je vragen of suggesties bij een artikel? Neem dan contact met ons op.
Voor onafhankelijke informatie over voeding en supplementen verwijzen we naar erkende instanties zoals de NVWA, het Voedingscentrum, de Gezondheidsraad en Lareb.